In de afgelopen eeuwen heeft het begrip discipline steeds meer een zware en donkere lading gekregen. Alleen al wanneer we het woord horen, associëren we het vaak met strengheid en hoge eisen aan onszelf. Het kan zelfs gevoelens van afwijzing, verplichting of weerstand bij ons oproepen.
Maar vanuit een ander perspectief bekeken, is discipline de kunst om een doel waar onze ziel naar verlangt te bereiken door middel van een vastberaden en voortdurende toewijding, terwijl we onderweg vaardigheden en wijsheid ontwikkelen.
Vandaag wil ik het begrip discipline vanuit een andere invalshoek benaderen: als een fundamenteel, bijna noodzakelijk hulpmiddel om een gezonde en evenwichtige spiritualiteit te cultiveren.
Jarenlang maakte discipline deel uit van mijn dagelijks leven. Ik hield er voor bijna alles wat ik deed strikte routines op na, ook voor mijn spiritualiteit. Discipline was aanwezig tijdens het studeren, sporten, het huishouden doen, mediteren, yoga beoefenen, naar de sportschool gaan, intermittent fasting, bidden en nog veel meer.
Als kind had ik een strak dagritme dat door mijn ouders was opgelegd. Na verloop van tijd maakte ik dit echter zo eigen, dat het onderdeel werd van mijn manier van zijn. Het gaf me het gevoel dat ik me op een bepaalde manier moest gedragen om geaccepteerd te worden en erbij te horen.
Hierdoor ontwikkelde zich in mij een laag van rigiditeit die mijn contact met anderen belemmerde en de druk die ik op mezelf legde op alle gebieden van mijn leven steeds verder verhoogde. Uiteindelijk leidde dit tot gezondheidsproblemen en angst.
Als deze zelfreflectie iets bij je raakt, nodig ik je uit om jezelf de volgende vragen te stellen:
Wat zou er veranderen in jouw spirituele beoefening als je die met liefde en geduld zou benaderen?
Hoe zou het zijn om je beoefening vanuit een eenvoudige geest te benaderen, waarbij je je huidige werkelijkheid volledig accepteert zoals die is?
Hoe zou jouw spirituele beoefening eruitzien als je zou luisteren naar wat je lichaam op dat specifieke moment nodig heeft?
Om onszelf met compassie te benaderen terwijl we naar een doel toewerken, is het nodig dat we een heldere overtuiging hebben dat de handeling die we willen integreren ons daadwerkelijk dichter bij het doel zal brengen dat we willen bereiken.
Deze overtuiging wekt het verlangen om steeds opnieuw terug te keren naar datgene wat onze geest voedt, zelfs op momenten waarop we daar geen zin in hebben. De functie ervan is om ons van punt A naar punt Z te brengen: als een soort brug tussen onze intenties en het leven dat we willen cultiveren.
Vanuit mijn eigen ervaring geloof ik dat er verschillende factoren nodig zijn om discipline om te vormen tot een daad van zelfliefde. Denk hierbij aan zelfkennis, een open houding ten opzichte van verandering en uitdagingen, passende sociale, emotionele, financiële en lichamelijke omstandigheden die ons in dit proces ondersteunen, het erkennen van onze beperkingen en het herkennen van de uitdagingen die verbonden zijn met het levensdoel van deze incarnatie, naast vele andere factoren.
Laten we enkele daarvan bekijken. We beginnen met een essentiële factor: het kennen en begrijpen van ons karakter.
Karakter is de manier waarop we ervoor kiezen om op iets te reageren. Het ontwikkelt zich door opvoeding, ervaringen, reflectie en het voortdurend beoefenen van bepaalde handelingen. Het is ook verbonden met ons waardenstelsel, onze gewoonten en de keuzes die we gedurende ons leven cultiveren.
Als onze mentale patronen een positieve relatie hebben met toewijding, kunnen we discipline zien als een praktijk die ons karakter versterkt. We gaan haar dan zien als een hulpmiddel dat ons helpt om iedere dag een steeds mooiere en meer ontwikkelde versie van onszelf tot uitdrukking te brengen. Zo cultiveren we kwaliteiten als geduld, volharding, nederigheid en liefde.
Maar ons karakter kan ook een obstakel vormen bij het bereiken van onze doelen. Luiheid, een laag zelfbeeld, uitstelgedrag, arrogantie en perfectionisme zijn enkele van de factoren die tussen ons levensdoel en de verwezenlijking ervan in de werkelijkheid kunnen komen te staan.
Om ons karakter daadwerkelijk te kunnen veranderen, is echter een minimaal niveau van bewustzijn nodig. En om onze bewustzijnstoestand te verdiepen, is het essentieel om verdienste te cultiveren.
Laten we beginnen met te begrijpen wat het betekent om een bepaald niveau van bewustzijn te hebben. Het betekent dat we het vermogen ontwikkelen om onszelf te observeren, onze innerlijke staten van lijden en spanning te leren herkennen, ons er niet mee te identificeren en ermee aan de slag te gaan. Dit bewustzijn groeit wanneer we belangstelling ontwikkelen voor onze eigen psychologische processen én die van anderen.
Aan de andere kant is het beoefenen van verdienste niet iets wat ons wordt toegekend omdat we iets goed hebben gedaan. Het is een kwaliteit die we ervoor kiezen te cultiveren. Het is een energie die in beweging is en die in ons aanwezig is.
Het is alles wat goed is dat we doen en wat zich geleidelijk in ons ophoopt, als een soort spaarrekening. Het is een buitengewoon krachtig middel om pijnlijke innerlijke toestanden en gewoonten te transformeren.
Het bewustzijn dat we hebben van onze motivatie om in onze spiritualiteit te investeren en van waarom het belangrijk voor ons is om een bepaald doel te bereiken, is wat ons ertoe brengt verdienste te cultiveren.
Verdienste gaat verder dan het beoordelen van het resultaat in het heden. Het gaat om het resultaat dat we in de toekomst willen voortbrengen. Het is de motor die onze toewijding in beweging brengt.
Een andere belangrijke factor voor het ontwikkelen van een natuurlijke en liefdevolle vorm van discipline is weten wat ons levensdoel is.
Stel je eens voor dat ons doel in deze incarnatie juist is om te leren ons werkelijk te verbinden met onze dromen en verlangens.
Voor degenen onder ons die dit als levensdoel hebben, zal discipline gedurende ons hele bestaan een voortdurende uitdaging vormen. Het leven zal ons, als een spiegel, situaties aanreiken die ons soms dwingen om ons beter te organiseren en ons op andere momenten juist uitnodigen om meer compassie met onszelf te hebben.
Op die manier leren we geleidelijk balans, orde en samenhang op een natuurlijke manier in onze levensstijl te integreren.
Sterker nog: wanneer je kijkt naar wat de gemene deler is van al je problemen, krijg je misschien al een aanwijzing over wat je in dit leven bent gekomen om te leren.
Ook het erkennen van onze beperkingen is, naast karakter, een van de belangrijkste factoren binnen dit onderwerp.
Wanneer we te hoge of onrealistische verwachtingen hebben, een laag zelfbeeld, of onze eigen mogelijkheden en de omstandigheden van onze omgeving overschatten, kan dit ertoe leiden dat we onszelf te veel druk opleggen of onze doelen juist blijven uitstellen.
Laten we ons lichaam gebruiken als voorbeeld om dit te verduidelijken.
Het lichaam is het vat van de ziel. Daarom heeft het discipline nodig: gezonde gewoonten rondom voeding, rust en beweging. Wanneer we hier geen aandacht aan besteden, geven we ons lichaam niet de liefde die het nodig heeft.
Hetzelfde geldt voor onze projecten. Als iets voor ons belangrijk is, moeten we er tijd in investeren, plannen, ons organiseren en prioriteiten stellen om onze doelen te kunnen bereiken.
Wees eerlijk tegenover jezelf wanneer je onderzoekt of er samenhang is tussen wat je wilt en wat je daadwerkelijk doet om het te bereiken.
Misschien moet je dingen doen die ongemakkelijk voor je zijn om jouw hoogste goed te bereiken, maar blijf je in je comfortzone omdat je deze stap niet wilt zetten.
Het belangrijke punt hier is dat we onderzoeken en erkennen hoe we ons verhouden tot het begrip falen. Ook mogen we onze verwachtingen rondom het begrip spiritualiteit onder de loep nemen en stoppen met het vergelijken van onze vooruitgang met die van anderen.
Iedere ziel heeft immers haar eigen doelen en behoeften om te ontwikkelen.
Flexibele discipline vraagt niet om rigide regels, maar om ruimtes te creëren waarin we aanwezig en consequent kunnen zijn.
We streven niet naar een perfecte spiritualiteit, maar naar het cultiveren van een constante aanwezigheid.
Vijf minuten mediteren is bijvoorbeeld beter dan helemaal niet mediteren. Kwaliteit is belangrijker dan kwantiteit.
De spelregels van deze werkelijkheid die we leven noemen, vragen ons voortdurend om ons aan te passen aan de behoeften die onze omgeving van ons verlangt. Wanneer je bevriend raakt met dit idee, kun je discipline gaan zien als een dagelijks gesprek met je levensdoel.
Een volwassen spirituele beoefening betekent dan ook begrijpen dat discipline geen ketting is die onze vrijheid beperkt.
Het vraagt nederigheid om de hulpmiddelen die we al hebben te erkennen, evenals de hulpmiddelen die we nog mogen ontwikkelen.
En het vraagt om voor ogen te houden dat met vertrouwen, geduld en liefde werken aan ons proces, een liefdevolle belofte is om steeds opnieuw terug te keren naar datgene wat betekenis geeft aan ons leven.
Wanneer we over deze aspecten hebben nagedacht, kunnen we met meer helderheid en eerlijkheid zien waar we ons bevinden en op welke manier we ons verhouden tot onze spirituele beoefening.
Tot slot nodig ik je uit om na te denken over de manier waarop jij je innerlijke GPS afstemt.
Stel jezelf vóór iedere sessie de volgende vragen:
“Heb ik er vandaag zin in om dit te doen?”
“Wat heeft mijn geest, mijn lichaam en mijn ziel vandaag nodig om te cultiveren?”
Ik zou het heel fijn vinden om te horen hoe jouw ervaring met discipline is geweest en vanuit welke plek discipline jou door het leven heeft begeleid.
Heel veel dank voor je tijd en je energie.
Ik omhels je met heel mijn ziel.
Shima Yoga