De kunst van het in balans beleven van je gaven: spiritualiteit met beide voeten op de grond

We dragen allemaal een bepaalde innerlijke capaciteit in ons die op bepaalde momenten in ons leven met een bijzondere kracht lijkt te ontwaken. We kunnen dit ervaren als een fijngevoeligere waarneming van wat er om ons heen gebeurt, die zich langzaam begint te ontwikkelen tot een innerlijk kompas dat ons verbindt met iets hogers, iets dat het alledaagse overstijgt.

Het wonderbaarlijke, het onbekende, datgene wat onze ratio uitdaagt, heeft door de geschiedenis heen altijd een bijzondere aantrekkingskracht op de mens gehad. Onze boeken, mythen, films en legendes staan vol verhalen over unieke helden en heldinnen met buitengewone vermogens, die invloed krijgen op het sociale leven. Steeds opnieuw hebben we geprobeerd door te dringen tot de mysteries van het leven, in de geheime hoop om de krachten die ons bestaan beïnvloeden te kunnen beheersen.

Binnen de context van yoga, en in het bijzonder binnen de Yoga Sutra’s van Patanjali, worden deze buitengewone vermogens of krachten siddhis (सिद्धि) genoemd.

Het woord siddhi (सिद्धि) komt van de Sanskrietwortel √sidh, die onder andere betekent: “bereiken”, “verwezenlijken”, “slagen” of “tot volmaaktheid komen”. Het verwijst ook naar realisatie, perfectie, kracht of een buitengewoon vermogen.

Een siddhi is een vermogen dat kan ontstaan als resultaat van een langdurige spirituele beoefening. Het kan worden gezien als een transformatie op fysiologisch, fysiek, energetisch en spiritueel niveau, waardoor de beoefenaar zijn of haar bewustzijn kan verruimen en toegang kan krijgen tot andere niveaus van de werkelijkheid.

Binnen de yogatraditie bestaan oude verhalen over yogi’s uit India die buitengewone vermogens en krachten zouden hebben ontwikkeld door verschillende en verhoogde bewustzijnstoestanden te bereiken. Er wordt bijvoorbeeld gesproken over het vermogen om te vliegen, gedurende lange perioden te leven, materiële objecten vanuit de gedachte te creëren, zieken te genezen, lange tijd zonder voedsel of slaap te leven, te zweven, een identiek tweede fysiek lichaam te manifesteren en zelfs gebeurtenissen uit het verleden en de toekomst te kennen.

Deze oude verhalen presenteerden yoga vaak als een wetenschap die uitsluitend was voorbehouden aan enkele uitzonderlijke en buitengewone wezens. Daardoor werden wij, de “gewone” mensen, er bijna van uitgesloten om zelfs maar de mogelijkheid te overwegen dat ook wij spirituele gaven zouden kunnen ontwikkelen.

Deze spirituele “krachten” worden binnen bepaalde yogatradities gezien als het organische resultaat van een combinatie van verschillende factoren. Daarbij worden onder andere het zuiveren van de energetische kanalen, de nadis, het ontwaken van kundalini en het zuiveren van karma genoemd. Dit zou kunnen plaatsvinden door de beoefening van verschillende technieken en disciplines, zoals meditatie, fysieke yoga, mindfulness, bewuster leven, zelfobservatie, een bijna-doodervaring, de studie van heilige teksten, stilte en contemplatie, pranayama, tai chi, contact met de natuur, compassie en dienstbaarheid, mudra’s, het reciteren van mantra’s, en andere vormen van spirituele beoefening, of onder de directe begeleiding van een goeroe.

Voor sommige yogi’s kan dit het resultaat zijn van jarenlang intensief werk. Voor anderen kan een dergelijke ervaring zich al tijdens hun eerste spirituele beoefening voordoen.

Maar juist hier ontstaat een bijzondere paradox: de siddhis zijn niet het uiteindelijke doel van de spirituele beoefening. Ze worden eerder beschouwd als een organisch gevolg ervan. In de heilige teksten, waaronder de Yoga Sutra’s van Patanjali, wordt er zelfs voor gewaarschuwd dat gehechtheid aan deze vermogens een obstakel kan vormen op het pad naar bevrijding en het beëindigen van de karmische cyclus.

Wat velen van ons niet beseffen, is dat ook iets veel eenvoudigers — zoals het ontwikkelen van je mentale en emotionele kracht, het creëren van innerlijke vrede en rust, het versterken van je artistieke vermogens of zelfs het ondersteunen van een gezond lichaam — als een vorm van siddhi kan worden beschouwd.

Wat als onze spirituele gaven niet bedoeld zijn om ons anders te maken, maar om ons te helpen vollediger en bewuster te leven?

Dit is een geschenk van het Universum! Weet je hoeveel yogi’s hun hele leven wijden aan het ontwikkelen van een dergelijke vaardigheid? En jij draagt haar misschien wel van nature in je.

Dit waren de woorden van mijn leraar Gled nadat ik in een complete staat van shock en paniek naar hem toe was gegaan, na een ervaring die zowel buitengewoon als angstaanjagend was geweest.

Op dat moment volgde ik een yogaopleiding en verbleef ik drie weken op retraite in de bergen. Op een nacht had ik het gevoel dat ik mijn lichaam “verliet”, na wat voor mij aanvoelde als een soort cellulaire desintegratie. Tenminste, zo heb ik het ervaren. Vervolgens leek ik te worden geteletransporteerd en zag ik één van mijn vorige levens. Ik zag kleuren, voelde texturen en gewaarwordingen en bevond me in een ander lichaam, alsof ik daar werkelijk aanwezig was.

Ik wil hierbij benadrukken dat dit niet mijn eerste ervaring van het verlaten van mijn lichaam was.

Mijn eerste ervaring hiermee had ik toen ik twaalf jaar oud was. Ik herinner me dat een vriendinnetje van school naar me toe kwam en vertelde dat de nieuwe non op onze school haar had verteld dat zij naar allerlei plaatsen kon gaan zonder een vliegtuig te nemen. Ze had haar uitgelegd hoe ze dat kon doen, en mijn vriendinnetje gaf die instructies vervolgens aan mij.

Natuurlijk was ik nieuwsgierig. Op een middag besloot ik het uit te proberen. En wat schrok ik toen ik vanaf het plafond van mijn huis naar beneden keek en mijn eigen lichaam in bed zag liggen…

Doodsbang en vol schuldgevoel beloofde ik God dat ik het nooit meer zou doen.

Jaren later deed ik diezelfde belofte opnieuw, ditmaal onder begeleiding van een parapsycholoog. Uiteindelijk verbrak ik die belofte na mijn opleidingen tot yogadocent, toen ik begon te begrijpen dat ook dit deel uitmaakte van mij.

De andere polariteit die we kunnen ervaren wanneer onze gaven ontwaken, is de verborgen arrogantie die kan ontstaan wanneer we ons superieur, verder ontwikkeld of specialer voelen dan andere mensen.

Sommigen van ons gaan zelfs allerlei technieken en rituelen toepassen om deze bijzondere en mystieke ervaringen te behouden of opnieuw te kunnen oproepen.

De meesten van ons hebben onze relatie met deze spirituele vermogens geïdealiseerd, gedemoniseerd, gepolariseerd of juist geminimaliseerd. Angst en gehechtheid hebben een belangrijke rol gespeeld in de manier waarop we ermee omgaan.

De wortel van deze soms ongezonde relatie met onze spirituele gaven ligt in onwetendheid over onze oorsprong.

Laat me dit uitleggen.

Als wij ons werkelijk bewust zouden zijn van onze goddelijke oorsprong — als we zouden ervaren dat we een klein deel zijn van God, van de goddelijke Energie of van het Universum, welke naam je er ook aan wilt geven — en dat we ons tijdelijk ervaren in een bepaald lichaam, binnen een bepaalde tijdlijn en op een bepaalde geografische plek, met de intentie om de werkelijkheid te ervaren en vervolgens rijker en wijzer terug te keren naar de Bron, zou het dan werkelijk zo vreemd zijn om te denken dat we bepaalde vermogens en gaven kunnen ontwikkelen? Toch?

Het belangrijkste is niet alleen te begrijpen dát ik een bepaalde gave ontwikkel, maar vooral: waarom ontwikkel ik deze gave juist op dit moment in mijn leven, en hoe kan ik deze wijsheid toepassen binnen mijn huidige levenssituatie?

Siddhis kunnen worden gezien als een soort slapende spirituele kennis die onze ziel door haar verschillende ervaringen heeft verzameld en waardoor zij zich in bepaalde gebieden heeft gespecialiseerd. Daarom hebben we niet allemaal dezelfde gaven.

Het ontwaken van deze innerlijke specialismen kan worden gezien als het organische resultaat van een langdurige beoefening, waarin een bepaalde handeling wordt uitgevoerd, verfijnd en uiteindelijk beheerst.

Maar deze gaven kunnen ons ook veel vertellen over de geschiedenis van onze ziel: over haar vaardigheden, haar kennis en datgene wat we in dit leven misschien komen ontwikkelen.

Het veranderen van mijn houding ten opzichte van mijn eigen spirituele vermogens heeft mijn leven volledig veranderd.

Ik stelde mezelf open om mijn ware potentieel te zien en te onderzoeken, en vervolgens die vermogens verder te ontwikkelen die mij in staat stelden om vanuit de ware essentie van mijn wezen ten dienste te staan.

Een ander belangrijk punt om te begrijpen is dat iedereen — werkelijk iedereen — het vermogen heeft om zich hierin te ontwikkelen. Sommigen zullen dit langzamer doen, anderen sneller.

Wanneer mijn ego zich een beetje bijzonder en opgeblazen begint te voelen, vind ik het altijd helpend om terug te denken aan een voorbeeld dat ik ooit van een lama hoorde.

Stel je de mensheid voor als een groep mensen die samen een berg beklimt. Sommigen lopen voorop, anderen lopen achteraan. Weer anderen halen degenen in die de groep leiden. Maar uiteindelijk zullen we allemaal, ieder op ons eigen tempo, de top bereiken die voor ons ligt.

Wat gebeurt er wanneer datgene wat we met onze ziel waarnemen, een plek begint op te eisen in ons dagelijks leven?

We leven in een buitengewone tijd waarin het grootste deel van de mensheid bijna onmiddellijk toegang heeft tot een enorme hoeveelheid informatie die ons kan ondersteunen in onze persoonlijke en spirituele ontwikkeling en ons kan helpen om bepaalde spirituele gaven op een meer tastbare manier te ontwikkelen. De anatomie van onze Moeder Aarde verandert, en wij veranderen mee.  Zelden hebben er zoveel uitzonderlijke omstandigheden samengekomen die ons de mogelijkheid bieden om op grote schaal spiritueel te ontwaken.

Dit is een grote uitdaging en brengt ook een grote verantwoordelijkheid met zich mee. Het vraagt van ons dat we met betrekking tot dit onderwerp veel onderscheidingsvermogen ontwikkelen.

Want misschien ligt de uitdaging niet alleen in het ontdekken welke gave we hebben, maar vooral in de vragen:

Wat doen we met datgene wat het leven ons heeft gegeven?

Hoe kan ik deze kennis of vaardigheid inzetten voor een groter goed?

Misschien is het ware doel van een gave niet om ermee te pronken, haar te negeren of eraan vast te houden, maar om te leren haar te integreren.

• Haar met beide voeten op de grond te beleven.
• Haar ten dienste te stellen van het leven.
• En een evenwicht te vinden tussen het spirituele en het alledaagse.

De uitnodiging die het leven ons geeft, is om ons op een evolutionair niveau verder te ontwikkelen, op weg naar onze uiteindelijke ontmoeting met de Bron en naar een verruiming van het bewustzijn op collectief niveau.

Een uitnodiging tot zelfreflectie

Ik wil je uitnodigen om de volgende vragen te gebruiken als leidraad om je eigen relatie met je gaven te onderzoeken:

Brengt de ervaring van het verbinden met mijn gaven mij dichter bij liefde of dichter bij angst?

Welke kwaliteiten of vormen van gevoeligheid voel ik van nature als onderdeel van mijn essentie?

Maakt deze gave mij nederiger, of geeft ze mij het gevoel belangrijker te zijn dan anderen?

Brengt deze ervaring goede vruchten voort in mijn leven?

Neem ik iets waar wat werkelijk heeft plaatsgevonden, of projecteer ik mijn eigen verlangens?

Waarom dient deze ervaring zich juist op dit moment in mijn leven aan?

Gebruik ik deze gave om te dienen, of om me diep vanbinnen bijzonder te voelen?

Zoals iedere superheld uit een film weet: “Grote kracht brengt grote verantwoordelijkheid met zich mee.”

Wanneer een spiritueel vermogen zich opent, mogen we leren onderscheiden welke volgende evolutionaire stap we met betrekking tot deze nieuwe vaardigheid te zetten hebben.

Het ontwikkelen en verdiepen van onze intuïtie kan ons daarbij helpen.

Maar hoe doe je dat?

Persoonlijk geloof ik dat er vele wegen zijn die naar de top van de berg leiden. Iedere weg kan passend en waardevol zijn binnen het unieke pad van iemands leven.

Binnen yoga wordt onder andere gesproken over het ontwaken van de chakra’s, en in het bijzonder over het Ajna-chakra. Ajna wordt in de yogatraditie geassocieerd met het gebied van het brein ter hoogte van de pijnappelklier, achter het centrum tussen de wenkbrauwen en bovenin het gebied van het ruggenmerg.

Wanneer dit chakra wordt geactiveerd, kan volgens deze traditie op natuurlijke wijze een dieper inzicht in de siddhis ontstaan en in de manier waarop we deze vermogens in ons leven kunnen integreren.

Om Ajna op een evenwichtige manier te stimuleren, is het belangrijk om ook met de andere chakra’s te werken, evenals met het emotionele, fysieke en energetische lichaam.

Een beoefening die je hierbij kan ondersteunen, is Bhramari Pranayama. Deze pranayama is eenvoudig, maar krachtig en waardevol. Om haar te beoefenen, worden de oren gesloten en blijven de lippen gesloten, terwijl de tanden licht van elkaar worden gehouden. Tijdens de uitademing wordt met gesloten mond een klank voortgebracht die lijkt op de klank van Om. Hierdoor ontstaat een geluid dat doet denken aan het zoemen van een bij.

Door diep in te ademen en vervolgens tijdens de uitademing de Om-klank voort te brengen, ontstaan trillingen in het lichaam die volgens de yogatraditie invloed kunnen hebben op onze mentale patronen.

De hersenen bestaan uit twee hemisferen en beide genereren voortdurend energie die zich in verschillende richtingen beweegt. De vibratie die door de klank van de mantra Om wordt voortgebracht, kan volgens deze benadering de beweging van deze energie beïnvloeden.

Dit zou op zijn beurt bijdragen aan het beïnvloeden en in balans brengen van de energetische processen die zich in het lichaam afspelen.

Door middel van asana’s, pranayama, hatha yoga, meditatieve disciplines en bewuster leven kunnen we ons eveneens ontwikkelen in het omgaan met de elementen binnen ons fysieke en energetische lichaam.

Dit kan ons helpen om bepaalde aangeleerde overtuigingen en conventionele conditioneringen losser te maken die ons beperken in de manier waarop we de wereld ervaren — alsof de werkelijkheid en wijzelf uitsluitend datgene zijn wat onze zintuigen kunnen waarnemen.

Wat kun je praktisch doen wanneer een siddhi zich aandient?

Hier zijn enkele praktische richtlijnen die je kunnen ondersteunen wanneer je een bijzondere spirituele ervaring of een nieuw vermogen begint te ervaren:

• Verhoog bewust je innerlijke trilling. Zorg goed voor je energetische en fysieke lichaam en houd je energiekanalen gezond en sterk. Dit kan je helpen om je vermogens te benaderen vanuit een plek van vrede, licht en vertrouwen.
• Zoek betrouwbare informatie over de gave die zich bij jou lijkt te ontwikkelen. Dit kan je helpen om op cognitief niveau beter te begrijpen wat je ervaart.
• Zoek mensen die soortgelijke ervaringen hebben gehad. Hun verhalen en ervaringen kunnen je helpen om je eigen proces met meer vertrouwen te doorlopen en kunnen je eraan herinneren dat je niet de enige bent die dergelijke ervaringen heeft.

Houd voor ogen dat de ontwikkeling van spirituele vermogens of siddhis slechts een secundair aspect is tegenover het veel grotere en belangrijkere doel van het leven: zelfkennis. Zelfkennis is in werkelijkheid misschien wel de grootste siddhi die we kunnen bereiken, omdat zij alle andere omvat.

Leer je gave te herkennen zonder haar je toe te eigenen. Beleef haar zonder ervan afhankelijk te worden en deel haar zonder je eigen centrum te verliezen.

Tot slot

Ik nodig je uit om hierover te reflecteren:

Brengt mijn perceptie van mijn spirituele gaven mij naar meer helderheid en expansie, of juist naar verwarring en beperking?

Ik zou het bijzonder mooi vinden om te lezen hoe jouw ervaring is geweest met het ontdekken en ontwikkelen van je eigen gaven, en vanuit welke plek in jezelf je deze ervaringen hebt beleefd.

Heel veel dank voor je tijd en je energie.

Ik omhels je met heel mijn ziel.

Shima Yoga